"Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią"

"De morte prologus,Dialogus inter Mortem et Magistrum Polikarpum"średniowieczny wierszowany dialog moralistyczno-dydaktyczny,powstały najprawdopodobniej na początku XV wieku(przypuszcza się,że autorem mógł być Mikołaj z Mierzyńca).Oryginał nie zachował się.Około roku 1463 nieznany bliżej kopista przepisał większą część utworu,poza zakończeniem.Znane dziś zakończenie jest rekonstrukcją na podstawie rosyjskich przekładów utworu z XVI wieku.

Znaczenie

"Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią"jest uznawana za najcenniejszy zabytek średniowiecznej poezji świeckiej w języku polskim.

Wpływ na to ma:

• obszerność dzieła(498 wersów)
• motyw danse macabre ukazany w utworze
• moralistyczno-dydaktyczny cel dzieła:przygotowanie człowieka do śmierci
• forma dialogu
• sceny obyczajowe z życia przedstawicieli różnych stanów

Wzory

Nieznany polski autor,pisząc"Rozmowę..."wzorował się na XII-wiecznym wierszu"Dialogus mortis cum homine" i innych łacińskich redakcjach utworu krążących w odpisach.Mimo tego polska wersja jest dość oryginalna.

Uczestnicy dialogu

• Polikarp osoba uczona,której mądrość jest często podkreślana w tekście
• Śmierć chudy,blady,łysy,pożółkły,bez nosa i warg,odsłaniający żebra,nagi,przepasany chustą gnijący trup kobiety.W ręku trzyma kosę.Jej wygląd przypomina o tym,jak znikome i krótkie jest życie,a także ukazuje bardzo realistyczny wygląd ludzkiego ciała po śmierci

Portret Śmierci Średniowiecznej

• została poczęta wraz z zerwaniem przez Ewę owocu z drzewa poznania dobra i zła,a narodziła się w momencie skosztowania wcześniej wspomnianego owocu przez pierwszego mężczyznę Adama
• wykonuje zadanie otrzymane od Boga i niczym nie można jej przekupić
• ma niewyobrażalną władzę,pod którą uginają się najwięksi
• wie,że dosięgnie ostatecznie każdego człowieka
• podczas Sądu Ostatecznego będzie prowadziła grzeszników do piekła,po czym zniknie
• jest tylko siłą roboczą,bo decyzje o śmierci podejmuje Bóg
• jest postacią odrażającą,a mimo to niektórzy chcą,a wręcz pragną się z nią spotkać
• jedyną osobą,która oparła się jej kosie był Chrystus,posiadający boską moc

Humor w utworze

Cechą,która wyróżnia tekst polski spośród innych,jest humor.Utwór satyrycznie ukazuje:mnichów i plebanów,karczmarzy oszukujących ludzi przy nalewaniu piwa,tłuste kobiety,nieuczciwych lekarzy,przekupnych i niesprawiedliwych sędziów.