"Rota"

Napisany w 1908 r.na Śląsku Cieszyńskim wiersz Marii Konopnickiej,a także pieśń hymniczna.Pierwszy raz"Rota"została opublikowana w 1908 r.w„Przodownicy”.Powstała pod wpływem oburzenia prześladowaniami polskości w zaborze pruskim.Wiersz składa się z czterech zwrotek,z czego trzy stanowią kanon jednej z polskich pieśni patriotycznych pod tym samym tytułem,do której muzykę napisał Feliks Nowowiejski.Pieśń została po raz pierwszy wykonana publicznie przez kilkuset chórzystów z terenów objętych zaborami 15 lipca 1910 w czasie uroczystości odsłonięcia pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie,zorganizowanej w rocznicę 500-lecia zwycięstwa Polski w bitwie pod Grunwaldem.Połączonymi chórami z całej Polski dyrygował kompozytor.Znana jest też wersja z muzyką Władysława Krogulskiego.

"Rota"jako hymn

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości była kontrkandydatem"Mazurka Dąbrowskiego"do określenia mianem hymnu narodowego.Pieśń była również jedną ze śpiewanych w czasie stanu wojennego w Polsce w latach 80 XX wieku;wówczas w zwrotce drugiej fragment„...Aż się rozpadnie w proch i pył/krzyżacka zawierucha”zamieniano na„...Aż się rozpadnie w proch i pył/sowiecka zawierucha”;zwrotkę trzecią i czwartą na ogół pomijano."Rota"była hymnem Litwy Środkowej."Rota"stała się hymnem w 1991 r.w polskojęzycznym i narodowościowym okręgu autonomicznym,utworzonym w ramach Republiki Litewskiej przez Polaków na Litwie.Polski Kraj Narodowo-Terytorialny istniał w okresie 1990-1991."Rota"jest hymnem Polskiego Stronnictwa Ludowego i Ligi Polskich Rodzin.

W kulturze

Przez kilkadziesiąt lat melodia"Roty"stanowiła ponadto sygnał wywoławczy Telewizji Poznań i Telewizji Gdańsk.Od 24 marca 2016 codziennie o północy Radio Merkury emituje pieśń.