"Latarnik"

Nowela Henryka Sienkiewicza,która po raz pierwszy ukazała się w„Niwie”w 1881 r.Przedstawia historię Skawińskiego,polskiego emigranta politycznego,który obsługiwał latarnię morską położoną na wyspie."Latarnik"uchodzi za jedną z najlepszych polskich nowel. 

Okoliczności powstania

Utwór powstał w Stanach Zjednoczonych podczas podróży Sienkiewicza po tym kraju.Pisarz wyjechał tam w 1876 r.Wysyłał do Polski,będącej wtedy pod zaborami,korespondencje drukowane w„Gazecie Polskiej”.O powstaniu noweli Sienkiewicz poinformował w przypisach:Opowiadanie to osnute jest na wypadku rzeczywistym,o którym pisał w swoim czasie Julian Horain w jednej ze swoich korespondencji z Ameryki.Pierwowzorem postaci latarnika Skawińskiego był Polak o nazwisku Siellawa.Powodem zwolnienia go z posady latarnika było zaniedbanie obowiązków na skutek lektury"Murdelio"Zygmunta Kaczkowskiego.

Czas i miejsce akcji

Akcja toczy się w latach 70 XIX wieku w Aspinwall i na samotnej wysepce leżącej niedaleko Panamy.We fragmentach,w których pisarz zastosował retrospekcję,opowiedziano wydarzenia rozgrywające się od 1830 r.czyli od powstania listopadowego,w którym Skawiński brał udział.

Bohaterowie

Skawiński

Główny bohater to stary Polak,tułacz poszukujący spokojnej posady w miejscu,gdzie mógłby zamieszkać na stałe.Urodził się w Polsce.Wiódł burzliwe życie,walczył w wielu wojnach oraz powstaniach(powstanie listopadowe,wojna secesyjna itd).Następnym etapem jego życia było„szukanie swego miejsca”podejmował się wówczas wielu zawodów był m.in.harpunnikiem,poszukiwaczem diamentów i właścicielem fabryki cygar.Wszystkie te stanowiska tracił w tajemniczych okolicznościach,sam sobie tłumaczył to prześladującym go pechem.Przełomowym momentem w jego życiu było objęcie pracy latarnika w Aspinwall.Tam odnalazł swój upragniony spokój i wiódł ascetyczne życie,praktycznie nie wychodząc z latarni.Jego prawdziwe imię nie jest znane.

Inni bohaterowie

• Izaak Falconbridge konsul Stanów Zjednoczonych w Panamie.Przyjmuje Skawińskiego do pracy
• Johns strażnik portowy,który codziennie przywoził łodzią żywność latarnikowi

Streszczenie

Bohaterem noweli jest Polak Skawiński,który przybywa do Aspinwall,aby tu objąć posadę latarnika.Jest zmęczony życiem,które obfitowało w przygody,niestety zwykle kończące się dla Skawińskiego katastrofą.Wziąwszy udział w powstaniu,musiał opuścić kraj,tułał się po całym świecie,wiele razy ryzykując życie.W końcu zaczął szukać miejsca,w którym na dobre mógłby się osiedlić.Wybrał Aspinwall i latarnię morską,gdzie rozpoczął ciche,spokojne życie.Wiele rozmyślał i wspominał,nie zaniedbując nigdy swoich obowiązków.Podziwiał tropikalną przyrodę,zaprzyjaźnił się z odwiedzającymi jego latarnię mewami.Pewnego dnia oprócz zapasów żywności Skawiński otrzymał paczkę z książkami.Znalazł wśród nich"Pana Tadeusza"Mickiewicza.Podczas lektury zapomniał o tym,gdzie jest.Poczuł się znowu jak w swojej ojczyźnie,za którą tak bardzo tęsknił.W końcu zapadł w mocny sen o Polsce.Następnego ranka otrzymał wiadomość,że przez jego zaniedbanie rozbiła się łódź.Dopiero wtedy uświadomił sobie,że nie zapalił latarni.Został zwolniony z posady i musiał wyruszyć na nowe tułacze szlaki.Tym razem miał jednak przy sobie cząstkę swojej ojczyzny"Pana Tadeusza".

Ekranizacja

• "Latarnik"film z 1976 roku