"Inny świat.Zapiski sowieckie"wspomnienia Gustawa Herlinga-Grudzińskiego,pisane w latach 1949-1950,opublikowane po raz pierwszy w przekładzie angielskim w 1951 roku(pt."A World Apart:a Memoir of the Gulag"),a następnie po raz pierwszy po polsku w 1953 r.w Londynie(w Polsce książka została wydana po raz pierwszy w 1988 roku).Utwór należy do kręgu literatury obozowej,stanowiąc literackie opracowanie wspomnień autora z jego uwięzienia w gułagu w Jercewie pod Archangielskiem w latach 1940-1942.
Nawiązania do Dostojewskiego
"Inny świat"zawiera szereg nawiązań do powieści"Wspomnienia z domu umarłych"Fiodora Dostojewskiego.Odwołania stanowią już sam tytuł oraz poprzedzające utwór motto z Dostojewskiego:"Tu otwierał się inny,odrębny świat do niczego niepodobny;tu panowały inne odrębne prawa,inne obyczaje,inne nawyki i odruchy".Podobna jest również konstrukcja utworów oba podzielone są na dwie części,mają podobną liczbę rozdziałów(22 u Dostojewskiego,23 z epilogiem u Herlinga-Grudzińskiego).Powtarzają się w nich niektóre motywy(m.in.szpitala,przedstawienia teatralnego wystawianego przez więźniów dla więźniów,nieudanej ucieczki,dnia wolnego i świąt),podobna jest także technika tworzenia rozbudowanych portretów współwięźniów.Zasadniczą różnicą kompozycyjną jest osoba narratora i bohatera:"Wspomnienia z domu umarłych"oparte są na motywie rękopisu odnalezionego narrator odczytuje zapiski zmarłego katorżnika Aleksandra Pietrowicza Gorianczykowa;w"Innym świecie"natomiast narrator jest tożsamy z bohaterem."Inny świat"nawiązuje do powieści Dostojewskiego także w warstwie fabularnej bohater czyta"Wspomnienia z domu umarłych"(występujące u Herlinga-Grudzińskiego pt."Zapiski z martwego domu") i rozmyśla na ich temat.Tytuł utworu służy do zatytułowania jednego z rozdziałów,rosyjska powieść odgrywa istotną rolę w życiu jednej z postaci Natalii Lwowny.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz