"Warszawianka"

Dramat Stanisława Wyspiańskiego."Warszawianka"zawiera komentarz powstania listopadowego.Wyspiański nawiązał do pieśni Kazimierza Delavigne"Warszawianka".Motywy tej pieśni,a zwłaszcza powtarzające się słowa:"Oto dziś dzień krwi i chwały[...]dziś Twój triumf albo zgon odgrywają ważną rolę w dramacie,pogłębiają nastrój niewiary będącej udziałem zgromadzonych generałów i arystokratycznych przywódców powstania,rozprawiających o tajemniczym„losie”o niepoznawalnych siłach,które rządzą człowiekiem i historią."Rzecz dzieje się w dniu bitwy o Olszynkę Grochowską 25 lutego 1831 r.w sztabie gen.Józefa Chłopickiego,stacjonującego w Dworku Grochowskim.Osobami dramatu są generałowie Powstania Listopadowego:Józef Chłopicki,Jan Skrzynecki,oficerowie sztabowi oraz dwie dziewczyny:Anna i Maria,których narzeczeni biorą udział w boju o Olszynkę Grochowską.Nagle wchodzi Wiarus,zabłocony,schlapany śniegiem.Nie wypowiada ani słowa,ale jest symbolem.Przynosi wieść o klęsce,ale i o śmierci w bitwie narzeczonego Marii.W konstrukcji utworu został on wyraźnie przeciwstawiony całemu towarzystwu zebranemu w salonie.Jest prostym żołnierzem,swoim wyglądem i zachowaniem świadczy o rzeczywistej walce narodowowyzwoleńczej i kompromituje zarazem patos rozmów na temat„losu”jakie toczą przedstawiciele obozu szlacheckiego.Pieśń staje się ważnym elementem spotęgowania nastroju tragizmu.W"Warszawiance"Wyspiański rozbudował tekst poboczny.Obecne są uwagi na temat dekoracji,wyglądu postaci i rekwizytów.Ważnym symbolem jest znajdujące się na scenie popiersie Napoleona z opaską liści laurowych stojące na wysokim postumencie.Obok popiersia stoi Chłopicki zamyślony,zastygły w pozie napoleońskiej.Nie wierzy on w powstanie,żyje wspomnieniami bohaterskiej przeszłości pod sztandarami Napoleona i przeciwstawia ją słabości i błędom powstańców.Sam niestety nie decyduje się na aktywny udział w walce.Ważne w dramacie są nie tylko słowa poety,ale także muzyka i refren powtarzającej się pieśni,sceny pantomimiczne i rekwizyty znajdujące się na scenie.Te wszystkie elementy zaczęły pełnić funkcję dramatyczną.

Ciekawostki

• Akcja dramatu rozgrywa się we wnętrzach Dworku Grochowskiego
• Najbardziej charakterystyczną postacią dramatu jest stary Wiarus.Rola ta przyniosła sławę aktorowi Ludwikowi Solskiemu
• Użycie przez autora melodii„Warszawianki”jest anachronizmem.Pieśń ta nie była znana w czasie bitwy pod Olszynką Grochowską 25 lutego 1831 r.ponieważ jej prapremiera miała miejsce 5 kwietnia 1831 r.w Teatrze Narodowym w Warszawie,w parę tygodni po bitwie grochowskiej