Pamiętnik Mirona Białoszewskiego.Autor opisuje w nim swoje doświadczenia z okresu powstania warszawskiego(od 1 sierpnia do 9 października 1944),z perspektywy cywila.Prace nad„Pamiętnikiem”Miron Białoszewski rozpoczął w 1967 r.,gotowy maszynopis złożył w Państwowym Instytucie Wydawniczym w 1968 r.umowę wydawniczą zawarto w 1969 r.a książka ukazała się w 1970 r.
Opis
Pierwsze dni walk przeżył w zachodnim Śródmieściu(obecnie część Woli).Później przedostał się na Stare Miasto,a przed zajęciem Starówki przez Niemców ewakuował się kanałem z placu Krasińskich do Śródmieścia.Jego relacja kreuje obraz powstańczej Warszawy obserwowanej przez zwykłego człowieka.Brak w niej patosu,heroicznej walki i atmosfery wojennej przygody.Świat przedstawiony jest światem piwnic,bram,podwórek,prowizorycznych kuchni i zbiorowych legowisk.W świecie tym odwróceniu ulegają wartości:dom staje się miejscem najbardziej niebezpiecznym,piwnica staje się mieszkaniem,kościołem,szpitalem.Najważniejsze stają się przedmioty:cegła służąca do zbudowania kuchni,skorupa garnka,łyżka.Zagrożenie śmiercią powoduje degradację formy współżycia zbiorowości,ale na ich miejsce pojawiają się nowe,zastępcze formy i rytuały.W nich przejawia się„nieheroiczny heroizm”zwykłych mieszkańców Warszawy.Bardzo wyraźny jest tu instynkt przetrwania.W utworze uderza fakt śmierci ludzi,grzebanych gdziekolwiek.Pisarz posługuje się formami języka mówionego:słownictwo jest proste,niedbałe,w którym widoczne jest nadużywanie zaimków,powtórzeń,wtrąceń:"że tak powiem,myślę".Nadaje książce charakter"antyliteracki"(stawia ją poza literaturą i jej kanonami)chcąc pisać tylko prawdę bez mitologizowania i metaforyzacji.Sam Białoszewski tak określa cel swojej książki:"Chciałem,żeby wszyscy się dowiedzieli,że nie wszyscy strzelali,chciałem napisać o powszechności powstania."W 2009 roku na podstawie książki Białoszewskiego Jerzy Bielunas wyreżyserował spektakl o tym samym tytule,z muzyką Mateusza Pospieszalskiego,zarejestrowany na płycie CD.W roku 2015 został on zaprezentowany w trakcie Festiwalu Enter w Poznaniu z gościnnym udziałem Anny Marii Jopek i Adama Nowaka.W 2014 roku Muzeum Powstania Warszawskiego wystawiło oratorium pt.„Pamiętnik z powstania warszawskiego”w reżyserii Krystyny Jandy z okazji 70 rocznicy wybuchu powstania warszawskiego.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz