piątek, 16 lutego 2018

"Listy z getta tomaszowskiego"

Zbiór korespondencji prywatnej o dużej wartości literackiej i historycznej.Listy były pisane w latach 1939-1941 przez tomaszowianina Izraela Aljuche„Lutka”Orenbacha(1919-1942)do jego ukochanej Edith Blau,Żydówki pochodzącej z Wolnego Miasta Gdańska.Młodzi poznali się latem 1939 roku w Bydgoszczy,gdzie osiedliła się żydowska rodzina Blau,która w latach trzydziestych uciekła z Gdańska z obawy przed ekscesami nazistowskimi.Lutek Orenbach przeniósł się z rodzicami z Tomaszowa Mazowieckiego do Bydgoszczy i tu zdał maturę w maju 1939 roku.Ich miłość trwała dwa miesiące.Po wybuchu wojny kochankowie zostali rozdzieleni.Lutek Orenbach powrócił do Tomaszowa i trafił do getta,a Edith Blau wraz z matką zamieszkała w miasteczku Minden koło Bielefeld.Młodzi utrzymywali stały kontakt między sobą.On pisał do niej po polsku,ona odpowiadała po niemiecku.Korespondencja urywa się wraz z wywiezieniem Edith Blau do getta w Rydze pod koniec 1941 roku.Zachowało się jedynie około stu listów Lutka Orenbacha pisanych do ukochanej dziewczyny.Jej odpowiedzi,które docierały do adresata,nie dotrwały do doby współczesnej,zaginęły wraz z likwidacją getta tomaszowskiego i eksterminacją miejscowych Żydów.Zachowały się też karykatury osób z getta tomaszowskiego wykonane przez Lutka Orenbacha,fotografie i ilustracje przesyłane Edith Blau.Listy są przechowywane w Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie(ang."The United States Holocaust Memorial Museum in Washington").
 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz